Những loại chẳm chéo độc đáo của Tây Bắc

0

Chẳm chéo là gia vị cổ truyền của dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc, dùng để chấm xôi, các món luộc, đồ nướng hay các món rau sống. Nguyên liệu chính của món chấm này bao gồm ớt, muối, mắc khén, tỏi, và thêm vài loại rau thơm khi muốn biến tấu thành những món chéo khác.

Những món chẳm chéo có vị cay của ớt, thơm của mắc khén, vị nồng của tỏi, là món chấm không thể thiếu được trong những bữa ăn bình thường cũng như đãi khách, là một món ăn dân dã được rất nhiều người yêu thích.

cac-loai-cham-cheo

Những nguyên liệu cần thiết để làm chẳm chéo cơ bản

Món chấm chẳm chéo là sự kết hợp của nhiều loại gia vị đặc trưng từ núi rừng, vì vậy có hương vị độc đáo khó bị nhầm lẫn với các loại món chấm khác. Cái khiến cho món chấm này trở nên độc đáo, đặc biệt chính là hạt mắc khén. Đây là loại quả của cây thuộc họ hồi, có tinh dầu, khi đơm trái sẽ kết thành những chùm quả nhỏ li ti, tỏa hương thơm dịu, đến mùa quả chín thì đồng bào vào rừng thu hái về phơi khô rồi xoa cho quả rời cành, bỏ bớt cuộng đi.

“Chẳm” theo tiếng Thái có nghĩa là món chấm, “chéo” là thứ được chế từ các loại gia vị, khi trộn sẽ hòa quyện vào nhau. Tất cả các nguyên liệu khi đã sơ chế xong xuôi thì sẽ được đem đi giã nhuyễn, trộn thành một loại nước chấm sền sệt mà chấm gì cũng thấy ngon. Đối với người Thái, chẳm chéo còn được coi trọng hơn cả thịt cá, dù trong bữa ăn không có thịt, cá những chỉ cần có bát chẳm chéo thì cũng thành một bữa cơm ngon. Khi gia chủ có mặt ở nhà, dọn mâm cơm mang ra đầu tiên phải có bát chẳm chéo.

cac-loai-cham-cheo-1

Nguyên liệu để làm chéo riềng để chấm măng

Cách làm chẳm chéo cơ bản mà người vẫn hay áp dụng đó là: Dùng ớt khô hoặc ớt tươi đem nướng lên cho thơm và giòn để giảm bớt vị hăng, vị cay tự nhiên vẫn còn được giữ lại, tỏi, mắc khen cũng nướng trên than củi để lấy vị thơm chuẩn nhất, cho những nguyên liệu ấy vào giã chung sao cho thật nhuyễn, sau đó cho muối và mì chính vào trộn đều là đã có một bát chẳm chéo cơ bản, từ loại này người ta sẽ biến tấu thành nhiều loại  khác để chấm với nhiều món ăn.

cac-loai-cham-cheo-2

Chéo rau thơm chấm thịt lợn ba chỉ luộc thì ngon hết ý

Mỗi loại chéo của người Thái có một hương vị đặc trưng riêng, nhưng bao giờ cũng có hương thơm của các loại lá, vị cay cay của ớt và vị thơm nồng của mắc khén. Một số món chéo đặc sắc của người dân tộc là chéo cá, chéo gan gà, chéo nước chua, chéo rau mùi…Nhiều người lần đầu tiên ăn có thể chưa thấy quen nhưng chỉ cần ăn qua một bài lần lại thành nghiện. Điều đặc biệt là ăn bất cứ món tái hay sống nào mà đã có chẳm chéo thì không bao giờ phải lo bị đau bụng,  người ta vẫn nói chẳm chéo giống như một vị thuốc tự nhiên, rất tốt cho hệ tiêu hóa.

cac-loai-cham-cheo-3

Chéo củ sả ngon nhất là để chấm lá vả, lá sắn non đồ

Người dưới xuôi vẫn hay tò mò về một loại thức chấm truyền thống của người vùng cao, nghe nhiều người ca ngợi về hương vị thơm ngon độc đáo thì lại càng muốn thử hơn, vậy nên nếu đã có dịp lên Tây Bắc thì kiểu gì cũng phải thử cho biết. Nhiều người rất muốn mang về nhưng vì các loại chẳm chéo chủ yếu được chế biến toàn bằng những nguyên liệu tươi, lại dùng để ăn hằng ngày nên không thể bảo quản được lâu để đi xa, vì vậy người ta sẽ làm thành chẳm chéo khô để phục vụ nhu cầu của những du khách phương xa.

Chẳm chéo khô cũng có cách làm tương tự như chẳm chéo cơ bản, tuy nhiên thay vì giã tươi thì các nguyên liệu sẽ được băm nhỏ rồi sấy khô, sau đó mới mang trộn đều với nhau theo một tỷ lệ nhất định. Loại này rất tiện vì khi cần dùng chỉ cần đổ ra để chấm luôn chứ không mất thời gian chế biến, để trong lọ kín thì có thể bảo quản được cả năm mà không lo bị hư hỏng hay mất đi hương vị. Để mua được loại chéo khô làm sẵn, bạn cũng không cần phải lặn lội lên tận Tây Bắc để tìm mua, vì hiện nay tại các thành phố lớn, có rất nhiều cửa hàng, đại lý bán để phục vị khách hàng, công việc của bạn chỉ là tìm đúng địa chỉ uy tín, bán hàng chất lượng mà thôi.

Một số hình ảnh khác về các loại chẳm chéo:

cac-loai-cham-cheo-4

Mọi nguyên liệu cơ bản cần phải được nướng chín cho thơm

cac-loai-cham-cheo-5

Và giã nát trước khi trộn đều với muối hạt hoặc bột canh và mì chính

cac-loai-cham-cheo-6

Món chẳm chéo khô cơ bản khi đã hoàn thành

Mọi chi tiết xin liên hệ:

ĐẶC SẢN DÂN TỘC HOÀNG LÂM

Địa chỉ: P1714 B1 – HUD2 Twin Towers Tây Nam Linh Đàm, Hoàng Mai, Hà Nội.

Điện thoại: 0967.868.633 – 0422.122.111

Email: dacsanhoanglam@gmail.com – Website: http://dacsanhoanglam.com

Rất vinh hạnh được phục vụ quý khách!

Thanh Tâm

Content Protection by DMCA.com
Chia sẻ bài viết:

Bình luận bài viết